Home › Hoe een zwangerschapstest werkt › Hoe werkt een zwangerschapstest?
Hoe werkt een zwangerschapstest?
Het hormoon: hCG
hCG (humaan choriongonadotrofine) wordt gemaakt door de cellen die later de placenta vormen, zodra de bevruchte eicel zich in de baarmoederwand nestelt. Het hormoon houdt het gele lichaam in de eierstok aan het werk, zodat progesteron blijft stromen en de menstruatie uitblijft. In de eerste weken verdubbelt de hoeveelheid hCG ongeveer elke 48 uur en piekt hij rond week 8 tot 11. Meer bij wat is hCG en hCG-waarden per week.
Wat er in de teststrip gebeurt
- Urine trekt via de absorberende punt de strip in.
- Onderweg komt de urine langs losse antistoffen met een kleurstof. hCG in de urine bindt zich daaraan.
- Bij de testlijn (T) zitten vaste antistoffen die het hCG-kleurstofcomplex vangen. Genoeg hCG = zichtbare lijn.
- Bij de controlelijn (C) worden de overgebleven gekleurde antistoffen gevangen, ongeacht hCG. Die lijn bewijst dat de test heeft gewerkt. Ontbreekt hij, dan is de test ongeldig; zie controlestreep ontbreekt.
Digitale tests hebben dezelfde strip binnenin; een sensor leest de lijnen en vertaalt dat naar tekst. Zie digitale zwangerschapstest.
Gevoeligheid: mIU/ml
De gevoeligheid geeft aan vanaf welke hCG-concentratie de test reageert. Gewone tests: 25 mIU/ml. Vroege tests: 10 mIU/ml, soms 6,5. Hoe lager het getal, hoe eerder de test positief kan worden. Een gevoeliger test is niet "beter" op de dag van je verwachte menstruatie; dan zit vrijwel elke zwangere ver boven beide grenzen. Uitleg: gevoeligheid in mIU/ml.
Wat betekent "99% betrouwbaar"?
Dat percentage geldt vanaf de dag van je verwachte menstruatie, bij correct gebruik en juist aflezen. Het zegt niets over eerder testen. Verder is een test veel beter in het bevestigen van zwangerschap (positief is bijna altijd juist) dan in het uitsluiten ervan (negatief kan te vroeg zijn). Meer op 99% betrouwbaar.
Wat de uitslag beïnvloedt
- Tijdstip in de cyclus: veruit de belangrijkste factor.
- Concentratie van de urine: ochtendurine is geconcentreerder.
- Medicijnen: alleen middelen die hCG bevatten (vruchtbaarheidsbehandeling) beïnvloeden de test. De pil, antibiotica, pijnstillers en alcohol niet. Zie medicijnen.
- Houdbaarheid en bewaring: hitte, vocht en een verlopen datum kunnen de strip aantasten.
- Afleestijd: na de afleestijd ontstaan verdampingslijnen die niets betekenen.
Urinetest of bloedtest?
Een bloedtest bij de huisarts of in het lab meet hCG nauwkeuriger en eerder (vanaf ongeveer 5 mIU/ml) en geeft een getal. Dat is nuttig bij vruchtbaarheidsbehandelingen, verdenking op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap of miskraam. Voor de vraag "ben ik zwanger?" volstaat een urinetest. Zie urine of bloed.
Veelgestelde vragen
Kan een zwangerschapstest een geslacht of termijn bepalen?
Nee. Alleen Clearblue met wekenindicator schat op basis van de hCG-concentratie hoeveel weken geleden de bevruchting was (1-2, 2-3 of 3+). Dat is een indicatie, geen echo.
Werkt een zwangerschapstest bij mannen?
Een test reageert ook bij mannen op hCG. Een positieve test bij een man kan wijzen op bepaalde tumoren en is een reden om naar de huisarts te gaan.
Waarom moet je de test niet in de urine laten liggen?
Te veel vloeistof kan de strip overspoelen en verkeerde lijnen of een ongeldige test geven. Houd de aangegeven tijd aan (meestal 5–10 seconden in de straal, 10–20 seconden in opgevangen urine).