Home › Wanneer testen › Zwangerschapstest in de overgang
Zwangerschapstest in de overgang
Overgang betekent niet meteen onvruchtbaar
De overgang is een periode van jaren, geen moment. In de perimenopauze wordt je cyclus grillig: cycli worden korter of juist veel langer, je slaat maanden over en de eisprong wordt onvoorspelbaar. Maar zolang er af en toe nog een eisprong is, is zwangerschap mogelijk. Officieel spreken we van de menopauze na twaalf maanden zonder menstruatie; pas daarna wordt zwangerschap uitgesloten geacht. Anticonceptie blijft dus nodig tot dat punt, en huisartsen adviseren doorgaans om die pas te stoppen na een jaar zonder menstruatie boven de 50, of twee jaar onder de 50.
Waarom je menstruatie geen bruikbaar signaal meer is
Normaal is "over tijd" je belangrijkste aanwijzing. In de overgang verliest dat signaal zijn waarde, want maanden overslaan hoort erbij. Tegelijk lijken veel overgangsklachten sprekend op vroege zwangerschapsklachten: vermoeidheid, misselijkheid, gevoelige borsten, stemmingswisselingen en een opgeblazen gevoel. Je kunt op basis van klachten dus geen kant op. Zie ook vroege zwangerschapssymptomen en, voor de aanpak bij een grillig ritme, testen bij een onregelmatige cyclus.
| Signaal | Past bij de overgang | Past bij zwangerschap |
|---|---|---|
| Menstruatie blijft uit | Ja | Ja |
| Vermoeidheid, misselijkheid, gevoelige borsten | Ja | Ja |
| Opvliegers en nachtelijk zweten | Typisch | Ongebruikelijk |
| Positieve zwangerschapstest | Nee | Ja |
Meet de test ook je overgangshormonen?
Nee. In de overgang stijgen FSH en LH omdat je eierstokken minder reageren. LH lijkt qua bouw enigszins op hCG, en dat is precies waarom moderne zwangerschapstesten gebruikmaken van antilichamen die specifiek de bèta-keten van hCG herkennen. In de praktijk geeft een verhoogd LH geen positieve zwangerschapstest. Wat wél kan gebeuren, is het omgekeerde: een zwangerschapstest en een ovulatietest verwarren, want een ovulatietest meet juist LH en kan in de overgang wél positief worden zonder dat er iets aan de hand is. Meer over echte oorzaken van een misleidende uitslag bij fout-positieve zwangerschapstest.
Wanneer testen
- Drie weken na de laatste onbeschermde seks. Dat is het enige harde ijkpunt dat je nog hebt zonder betrouwbare cyclus.
- Bij meer dan twee weken over tijd als je nog enigszins regelmatig menstrueert.
- Bij nieuwe klachten die je niet kent van je overgang, zoals misselijkheid in de ochtend.
Gebruik ochtendurine en lees af binnen de afleestijd uit de bijsluiter. De algemene regels staan bij wanneer een zwangerschapstest doen.
Uitslag en vervolgstap
Is de test positief, neem dan contact op met je huisarts of verloskundige. Boven de 40 wordt een zwangerschap extra gevolgd, en er is eerder een echo om de duur vast te stellen, wat lastig te berekenen is zonder betrouwbare laatste menstruatie. Start met foliumzuur 0,4 mg per dag tot en met week tien. Is de test negatief en blijft je menstruatie weg, dan is dat waarschijnlijk de overgang. Maak toch een afspraak bij de huisarts als je onverwacht bloedverlies hebt, zeker als je al langere tijd geen menstruatie had; dat hoort altijd nagekeken te worden. Twijfel je aan de uitslag, dan geeft een bloedtest zekerheid vanaf ongeveer 5 mIU/ml.
Veelgestelde vragen
Kun je in de overgang nog zwanger worden?
Ja, tot je twaalf maanden achter elkaar geen menstruatie hebt gehad. Zolang er af en toe een eisprong is, blijft zwangerschap mogelijk en is anticonceptie nodig.
Kan de overgang een positieve zwangerschapstest geven?
Nee. De test herkent specifiek hCG en reageert niet op de verhoogde FSH- en LH-waarden die bij de overgang horen.
Ik ben al maanden niet ongesteld. Hoe weet ik of ik zwanger ben?
Doe een zwangerschapstest drie weken na de laatste onbeschermde seks. Zonder cyclus kun je niet op je menstruatie afgaan, want die blijft in de overgang sowieso weg.
Wanneer mag ik stoppen met anticonceptie?
Doorgaans na twaalf maanden zonder menstruatie als je boven de 50 bent, en na twee jaar als je jonger bent. Bespreek dit met je huisarts, zeker bij hormonale anticonceptie die je bloeding onderdrukt.